heikikker_leersumhei_uitsnede

Amfibieën

Amfibieën zijn beschermde soorten. Ze zijn gevoelig voor de waterkwaliteit en de versnippering van hun leefgebieden, maar profiteren weer van de aanleg van nieuwe poelen. Het Meetnet Amfibieën laat zien hoe de populaties van kikkers, padden en salamanders zich ontwikkelen.

Organisatie:

Coördinatie: RAVON Werkgroep Monitoring
Uitvoering: Vrijwilligers, RAVON, CBS
Opdrachtgever: LNV / Gegevensautoriteit Natuur

Veldwerkmethode:

Op vaste meetlocaties van ca. 100 ha wordt een aantal wateren met diverse meetmethoden (zicht & geluidswaarneming, schepnet e.d.) jaarlijks bemonsterd op het voorkomen van soorten. Voor de meeste soorten gaat het om een steekproef van een honderdtal meetlocaties uit hun leefgebieden. Binnen de meetlocaties worden in totaal enkele duizenden wateren bekeken. Van enkele zeldzame soorten wordt hun gehele leefgebied onderzocht. Voor de rugstreeppad zijn er aanvullende tellingen met uitsluitend geluidswaarnemingen.

Klik hier voor de veldwerkhandleiding en een onderzoeksbeschrijving.

Toepassingen:

  • Trends van de amfibieën van de Habitatrichtlijn, zowel landelijk als in Natura2000-gebieden (NEM-meetdoel)
  • Landelijke trends van de amfibieën van Soortbeschermingsplannen (NEM-meetdoel)
  • Trends op diverse schaalniveaus, voor natuurgraadmeters in de Natuurbalans en voor rapportages voor biodiversiteitsconventies, waaronder de Convention on Biological Diversity (NEM-meetdoel)
  • Actualisatie Rode Lijst Amfibieën
  • Onderzoek naar effecten van versnippering, vermesting en verzuring op amfibieën
  • Onderzoek naar effecten van beheer en aanleg van poelen op amfibieën

Kwaliteitsborging:

De standaardisatie van het veldwerk is voorgeschreven in een veldhandleiding. Er is een geautomatiseerde controle op fouten en onwaarschijnlijke gegevens. Bij de statistische analyse wordt gecorrigeerd voor mogelijke vertekeningen als gevolg van ontbrekende tellingen, overbemonstering van bepaalde regio’s en dergelijke.

Gebruikersinformatie:

Het meetnet loopt vanaf 1997; voor enkele soorten zijn echter alleen kortere tijdreeksen beschikbaar. De analysemogelijkheden worden beperkt door de grote fluctuaties in de aantallen van jaar op jaar. De veldgegevens zijn alleen bij uitzondering beschikbaar. Deze worden beheerd door RAVON. De gegevens met de exacte ligging van de meetlocaties zijn op aanvraag beschikbaar bij RAVON.

Nieuwe resultaten zijn elk jaar aan het begin van de zomer beschikbaar. Natuurgraadmeters en trends per soort met toelichting zijn voorhanden in het Milieu- en Natuurcompendium.